INT | NL | contact | zoeken
DIENSTEN MARKTEN PROJECTEN ORGANISATIE NIEUWS DUURZAAMHEID
home > nieuws
17-08-2017 | nieuws

Duurzaamheidslessen uit Detroit


Het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad staat hoog op de politieke agenda. De ministers van Economische Zaken, Infrastructuur en Milieu, en Wonen en Rijksdienst laten in de inleiding van de Tweede Kamerbrief over de Bouwagenda optekenen: “Zo kunnen de doelstellingen uit het Klimaatakkoord van Parijs alleen worden gehaald als de bestaande woningvoorraad wordt verduurzaamd”.

Echter, de gemiddelde Nederlander deelt dat gevoel van urgentie niet. In een recent onderzoek naar burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau werden mensen gevraagd wat zij op dit moment als grootste maatschappelijke problemen zien. Slechts 2 procent begon over klimaat, energie of duurzaamheid.

Het vraagstuk van verduurzaming speelt niet alleen in Nederland. Immers, de hele wereld is druk doende – of zou dat moeten zijn – met het behalen van de doelstellingen van het bovengenoemde Klimaatakkoord en het najagen van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Het is daarom interessant om eens naar een particulier initiatief te kijken over onze landgrens heen. En dat doe ik, in Amerika.

Deze zomer ben ik onderdeel van The Motown Movement, op de bakermat van de auto-industrie: Detroit. Dit Nederlandse initiatief wil duurzaam wonen bereikbaar maken voor iedereen. Dus af van dure, state-of-the-art technieken; ook Jan met de pet moet zijn energierekening omlaag kunnen krijgen met betaalbare duurzame technieken. The Motown Movement bouwt een vervallen huis in een minderbedeelde buurt om tot een energiezuinig demonstratiehuis. Lokale organisaties geven er straks workshops en praktijklessen die handvatten bieden aan burgers om hun energieverbruik te verminderen.

Het doel van The Motown Movement toont een onmiskenbare parallel met een vaak genoemd probleem uit de Nederlandse praktijk: het gebrek aan opschaling. Daar waar The Motown Movement duurzaam wonen bereikbaar wil maken voor het grote publiek, komen we in Nederland al jarenlang het tijdperk van gesubsidieerde proeftuinen, pilots en testlocaties niet uit. Ook sorteren voorlichtingscampagnes, subsidies, energiebelastingen en energieleningen in Nederland te weinig effect, blijkt uit een proefschrift van Lorraine Murphy van de TU Delft. In het Haagse is onlangs de koers uitgestippeld om duurzaamheid in de bouwsector uit het proeflokaal te trekken en het mainstream te maken. Dit heeft geresulteerd in de Bouwagenda, waarin het Rijk inzet op een betere samenwerking tussen de hoofdrolspelers in het speelveld: overheidspartijen, bouwbedrijven en woningcorporaties. Dat klinkt goed, maar er zit een blinde vlek in de aanpak van opschaling: wat te doen met het gebrek aan gevoel van urgentie onder de mensen?

Met The Motown Movement sturen we aan op een beweging van onderop: we willen huiseigenaren en huurders in beweging krijgen om hun huis te verduurzamen. Voor een goed begrip van de situatie en om ingebed te raken in de buurt, hebben we geluisterd naar de problemen en wensen van buurtgenoten, buurtvaders, de buurtorganisatie en de vele sociaal-maatschappelijke en groene organisaties die Detroit rijk is.

Welkome boodschap
Als gevolg van deze kennismakingsperiode hebben we onze boodschap radicaal gewijzigd. Vechten tegen klimaatverandering is voor velen een ver-van-mijn-bed-show. Het kunnen verlagen van je energierekening daarentegen is een welkome boodschap voor menig Detroiter die moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen en wiens energierekening in de gure wintermaanden met regelmaat hoger uitvalt dan de maandelijkse huursom. Daarnaast richten we het educatieprogramma in ons huis niet alleen op betaalbare do-it-yourself technieken, maar zetten we ook nadrukkelijk in op gedragsverandering en zelfredzaamheid.

De praktijk in Detroit zet het opschalingsvraagstuk in Nederland voor mij in een ander daglicht. De focus van de lokale partnerorganisaties van The Motown Movement ligt niet alleen op creëren van de juiste technische, financiële, fiscale of beleidsmatige condities, maar allereerst op het spelenderwijs doorbreken van een sociaal-maatschappelijk paradigma van onbewust energieverbruik.

De aanpak is pragmatisch en laagdrempelig. Lokale ondernemingen en non-profitorganisaties komen letterlijk tot achter de voordeur van de mensen. Zij luisteren en passen hun aanbod aan op de behoeftes en problemen. Een greep uit de talrijke succesvolle voorbeelden van voorlichtingscampagnes, gesubsidieerde projecten en workshops: huishoudens krijgen hulp om de specificatie van de energierekening te begrijpen en krijgen als vervolgstap hulp aangeboden bij bijvoorbeeld het dichten van luchtlekken. Er is een wedstrijd georganiseerd waarin degene die zijn energierekening het verst omlaag bracht, een geldprijs ontving. De betrokken organisaties zijn geworteld in de stad en zijn blijvend betrokken. De impact voor burgers is direct voelbaar in de portemonnee. Dit gaat als een lopend vuurtje rond; het werkt aanstekelijk voor andere bewoners om ook mee te doen.

Maatschappelijke behoefte
In Nederland lijkt deze eerste sociaal-maatschappelijke stap grotendeels te worden overgeslagen. Je moet eerst inspelen op een maatschappelijke behoefte of een behoefte creëren. Daarná schep je de condities die inspelen op deze behoefte. Deze opgave is gecompliceerder dan woningcorporaties en bouwbedrijven in één hok te stoppen, maar een essentiële aanvulling op het huidige beleid om de grootschalige verduurzaming van de bestaande woningvoorraad te bewerkstelligen en de doelstellingen van het Parijse Klimaatakkoord te kunnen halen.

Bron: Cobouw d.d. 17-08-2017
Artikel geschreven door: Jaap Verheijen - To Interface




Deel
CONTACTPERSOON
Jaap Verheijen
jve@tointerface.nl
+31 6 18 99 86 90

Neem contact op met Jaap Verheijen voor meer informatie over dit nieuwsbericht.
HIGHLIGHTS PROJECTEN
Noord-Zuidlijn
Centrale Rotterdam
Stadsbrug Nijmegen
International Crime Court
Randstadspoor Vleugel
naar top